Hướng dẫn chi tiết mức đóng đoàn phí và kinh phí công đoàn 2026: Ai đóng, đóng bao nhiêu và hậu quả khi không đóng

Chào bạn,

Bên cạnh bảo hiểm xã hội (BHXH), đoàn phí và kinh phí công đoàn là những khoản tiền mà doanh nghiệp và người lao động thường xuyên phải đóng hàng tháng. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ ai phải đóng, mức đóng cụ thể là bao nhiêu, và điều gì xảy ra nếu không thực hiện đúng nghĩa vụ. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải đáp chi tiết các vấn đề này dựa trên các quy định pháp luật mới nhất năm 2026.

1. Ai phải đóng đoàn phí và kinh phí công đoàn?

Theo Khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn 2024, sửa đổi 2025, quy định rõ:

• Đoàn phí công đoàn: do đoàn viên công đoàn (người lao động tham gia công đoàn) đóng theo quy định của Điều lệ Công đoàn Việt Nam.
• Kinh phí công đoàn: do doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp không hưởng 100% lương từ ngân sách nhà nước, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã và các cơ quan, tổ chức, đơn vị khác có sử dụng lao động đóng bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.

Tình huống thực tế: Chị Mai là nhân viên kế toán tại một công ty tư nhân. Công ty chị đã thành lập công đoàn cơ sở. Hàng tháng, chị Mai phải đóng đoàn phí (vì là đoàn viên), đồng thời công ty cũng phải trích 2% quỹ lương để đóng kinh phí công đoàn. Nếu công ty chưa có tổ chức công đoàn, chị Mai sẽ không phải đóng đoàn phí, nhưng công ty vẫn phải đóng kinh phí công đoàn theo quy định.

Như vậy, nếu người lao động không tham gia công đoàn hoặc doanh nghiệp chưa thành lập công đoàn cơ sở thì người lao động sẽ không phải đóng đoàn phí. Tuy nhiên, doanh nghiệp dù có thành lập công đoàn hay không, vẫn bắt buộc phải đóng kinh phí công đoàn.

2. Mức đóng đoàn phí công đoàn mới nhất năm 2026 là bao nhiêu?

Theo Điều 30 Quyết định 1408/QĐ-TLĐ năm 2024, mức đóng đoàn phí được quy định chi tiết như sau:

2.1. Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở cơ quan, tổ chức, đơn vị hưởng lương theo bảng lương, bậc lương do Nhà nước quy định

Mức đóng hàng tháng = 1% x Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH

Trong đó, tiền lương làm căn cứ đóng BHXH là tiền lương cấp bậc, chức vụ, lương theo hợp đồng lao động, hợp đồng làm việc và các khoản phụ cấp chức vụ, phụ cấp thâm niên vượt khung, phụ cấp thâm niên nghề.

2.2. Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở doanh nghiệp nhà nước (kể cả công ty cổ phần nhà nước giữ cổ phần chi phối)

Mức đóng hàng tháng = 1% x Tiền lương thực lĩnh

Tiền lương thực lĩnh là tiền lương đã khấu trừ tiền đóng BHXH, BHYT, BHTN, thuế TNCN của đoàn viên.

Mức đóng tối đa = 10% x Mức lương cơ sở

2.3. Đối với đoàn viên ở công đoàn cơ sở doanh nghiệp ngoài nhà nước

Mức đóng hàng tháng = 1% x Tiền lương làm căn cứ đóng BHXH

Mức đóng tối đa = 10% x Mức lương cơ sở

2.4. Trường hợp khó xác định tiền lương hoặc đoàn viên không phải đóng BHXH

Mức đóng ấn định thấp nhất = 1% x Mức lương cơ sở

2.5. Các trường hợp không phải đóng đoàn phí

• Đoàn viên công đoàn hưởng trợ cấp BHXH từ 01 tháng trở lên đang trong thời gian hưởng trợ cấp.
• Đoàn viên công đoàn trong thời gian không có việc làm, không có thu nhập, nghỉ việc riêng từ 01 tháng trở lên không hưởng tiền lương.

Lưu ý: Mức lương cơ sở hiện tại là 2.340.000 đồng/tháng theo Nghị định 73/2024/NĐ-CP. Tuy nhiên, từ ngày 01/7/2026, mức lương cơ sở sẽ tăng lên 2.530.000 đồng/tháng theo Nghị định số 161/2026/NĐ-CP. Do đó, mức đóng đoàn phí tối đa cũng sẽ thay đổi tương ứng.

3. Mức trích nộp kinh phí công đoàn năm 2026

Theo quy định tại điểm b khoản 1 Điều 29 Luật Công đoàn 2024, kinh phí công đoàn được tính như sau:

Kinh phí công đoàn phải nộp = 2% x Tổng quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc của tất cả người lao động

Việc đóng kinh phí công đoàn được thực hiện hàng tháng, cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc cho người lao động. Riêng đối với doanh nghiệp nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả tiền lương theo chu kỳ sản xuất, kinh doanh thì có thể đóng theo tháng hoặc theo quý, trên cơ sở đăng ký với tổ chức công đoàn.

4. Không đóng đoàn phí, kinh phí công đoàn có bị phạt?

4.1. Đối với người lao động

Pháp luật hiện hành không có quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi người lao động không đóng đoàn phí. Tuy nhiên, người lao động sẽ phải chịu trách nhiệm theo Điều lệ Công đoàn và có thể bị ảnh hưởng đến quyền lợi khi tham gia các hoạt động công đoàn.

4.2. Đối với doanh nghiệp (người sử dụng lao động)

Theo Điều 37 Nghị định 12/2022/NĐ-CP, doanh nghiệp vi phạm nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn sẽ bị xử phạt như sau:

• Phạt tiền từ 12% đến dưới 15% tổng số tiền phải đóng kinh phí công đoàn nếu vi phạm một trong các hành vi:
  • Chậm đóng kinh phí công đoàn;
  • Đóng kinh phí công đoàn không đúng mức quy định;
  • Đóng kinh phí công đoàn không đủ số người thuộc đối tượng phải đóng.
• Phạt tiền từ 18% đến 20% tổng số tiền phải đóng kinh phí công đoàn nếu không đóng kinh phí công đoàn cho toàn bộ người lao động thuộc đối tượng phải đóng.

Mức phạt tối đa trong các trường hợp này không quá 75 triệu đồng.

Ngoài ra, doanh nghiệp còn phải nộp đủ số tiền kinh phí công đoàn chậm đóng, đóng chưa đủ hoặc chưa đóng và tiền lãi của số tiền này theo mức lãi suất tiền gửi không kỳ hạn cao nhất của các ngân hàng thương mại nhà nước trong 30 ngày kể từ ngày có quyết định xử phạt.

Ví dụ thực tế: Công ty TNHH ABC có 50 lao động, tổng quỹ lương làm căn cứ đóng BHXH là 500 triệu đồng/tháng. Hàng tháng, công ty phải đóng 10 triệu đồng (2% x 500 triệu) tiền kinh phí công đoàn. Nếu công ty chậm đóng 3 tháng với số tiền 30 triệu đồng, công ty có thể bị phạt từ 3,6 triệu đến 4,5 triệu đồng (12%-15% x 30 triệu), đồng thời phải nộp thêm tiền lãi phát sinh.

Lời khuyên từ luật sư

1. Đối với doanh nghiệp: Hãy coi việc đóng kinh phí công đoàn là nghĩa vụ bắt buộc, không thể trốn tránh. Việc chậm đóng hoặc không đóng không chỉ dẫn đến bị phạt mà còn làm phát sinh thêm khoản lãi suất, ảnh hưởng đến uy tín và hoạt động sản xuất kinh doanh.
2. Đối với người lao động: Nếu bạn là đoàn viên công đoàn, hãy đóng đầy đủ đoàn phí để đảm bảo quyền lợi của mình khi tham gia các hoạt động công đoàn, đặc biệt là các chế độ thăm hỏi, trợ cấp khi ốm đau, thai sản.
3. Kiểm tra kỹ mức lương cơ sở: Từ 01/7/2026, mức lương cơ sở tăng lên 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo mức đóng đoàn phí tối đa cũng thay đổi. Doanh nghiệp và người lao động cần cập nhật kịp thời để tránh sai sót.
4. Lưu giữ chứng từ: Doanh nghiệp nên lưu giữ đầy đủ chứng từ nộp kinh phí công đoàn để xuất trình khi có kiểm tra, thanh tra.
5. Tham khảo ý kiến luật sư: Nếu có vướng mắc về cách tính, đối tượng phải đóng hoặc các trường hợp đặc thù, hãy liên hệ luật sư để được tư vấn cụ thể.

Trên đây là toàn bộ những thông tin quan trọng về mức đóng đoàn phí và kinh phí công đoàn năm 2026. Nếu bạn còn thắc mắc hoặc cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của mình, đừng ngần ngại liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.6588 hoặc sử dụng dịch vụ Luật sư tư vấn (có phí) qua số 090 222 9061.