Theo Nghị định 292/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 05/9/2026, các danh mục hàng hóa cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu, hàng hóa chỉ định thương nhân và hàng hóa theo giấy phép được quy định lại toàn bộ tại 7 Phụ lục (I đến VII). Nghị định này hướng dẫn thi hành Luật Quản lý ngoại thương, đồng thời giải quyết tranh chấp về áp dụng biện pháp quản lý ngoại thương.
Ba thông tư mới ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ thông quan
Cụ thể, Thông tư 41/2026/TT-BCT của Bộ Công Thương có hiệu lực từ 05/9/2026 đến hết 31/12/2029, ban hành Danh mục phế liệu và hàng hóa đã qua sử dụng tạm ngừng kinh doanh tạm nhập, tái xuất, chuyển khẩu. Đáng chú ý, danh mục này không áp dụng với hàng hóa vận chuyển thẳng từ nước xuất khẩu đến nước nhập khẩu, không qua cửa khẩu Việt Nam.
Bên cạnh đó, Thông tư 42/2026/TT-BCT (hiệu lực 12/9/2026) quy định danh mục hàng hóa lưỡng dụng thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công Thương. Nguyên tắc áp dụng rất rõ: nếu chỉ liệt kê mã 4 số thì toàn bộ mã 8 số thuộc nhóm đó đều bị kiểm soát; mã ECCN của EU chỉ dùng tham chiếu.
Theo Thông tư 85/2026/TT-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực 15/9/2026), mỗi mặt hàng chỉ có một mã số duy nhất theo Danh mục hàng hóa xuất nhập khẩu Việt Nam. Kết quả phân loại được dùng để áp chính sách quản lý và mức thuế tại thời điểm đăng ký tờ khai. Căn cứ pháp lý gồm Điều 26 Luật Hải quan số 54/2014/QH13, Điều 16 Nghị định 08/2015/NĐ-CP và 6 quy tắc tổng quát HS.
Thủ tục hành chính thay đổi thế nào?
Quyết định 2040/QĐ-BCT của Bộ Công Thương (hiệu lực 15/9/2026) công bố loạt thủ tục mới: cấp giấy phép xuất nhập khẩu hàng cấm vì mục đích đặc dụng, bảo hành, nghiên cứu khoa học, y tế, quốc phòng; cấp phép quá cảnh vũ khí, vật liệu nổ; cấp CFS; cấp phép kinh doanh tạm nhập tái xuất.
Quyết định 2140/QĐ-BTC của Bộ Tài chính (hiệu lực 15/9/2026) sửa đổi thủ tục phân loại máy liên hợp, tổ hợp máy thuộc Chương 84, 85, 90 và thiết bị nguyên chiếc dạng tháo rời.
Theo đánh giá của các chuyên gia pháp lý, việc đồng loạt thay đổi danh mục và thủ tục trong tháng 9/2026 đòi hỏi doanh nghiệp phải cập nhật hệ thống khai báo hải quan trước khi hàng về cửa khẩu, tránh bị giữ hàng hoặc truy thu thuế.
Bạn nên làm gì tiếp theo: Rà soát ngay mã HS của toàn bộ mặt hàng đang kinh doanh đối chiếu Phụ lục I–VII Nghị định 292/2026/NĐ-CP và Thông tư 85/2026/TT-BTC; đối chiếu danh mục phế liệu, hàng đã qua sử dụng và hàng lưỡng dụng trước khi ký hợp đồng mới. Trường hợp hàng thuộc diện cấp phép, cần chuẩn bị hồ sơ theo thủ tục mới tại Quyết định 2040/QĐ-BCT ngay từ đầu tháng 9/2026.
Bạn đang cần Luật sư tư vấn pháp luật trực tiếp?
Kết nối ngay với tổng đài Luật Quang Huy để nhận ý kiến tư vấn pháp lý nhanh chóng, bảo mật và hoàn toàn chính xác từ đội ngũ Luật sư chuyên môn.
