Nội dung chính

Nghị định số 29/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 19 tháng 01 năm 2026, thiết lập khuôn khổ pháp lý toàn diện cho việc xây dựng và vận hành sàn giao dịch các-bon trong nước tại Việt Nam. Văn bản này quy định chi tiết các hoạt động liên quan đến hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon, bao gồm đăng ký, cấp mã trong nước, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán giao dịch. Nghị định xác định rõ vai trò, quyền và nghĩa vụ của các chủ thể chính tham gia thị trường như Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC), Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam (VNX), Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội (HNX), và các ngân hàng thanh toán.

Nghị định cũng đưa ra các nguyên tắc hoạt động của sàn giao dịch các-bon, đảm bảo tính công bằng, công khai, minh bạch và chống các hành vi thao túng thị trường. Quy định về đăng ký, lưu ký và thanh toán giao dịch được nêu rõ, cùng với các yêu cầu và thủ tục đăng ký thành viên giao dịch, thành viên lưu ký và ngân hàng thanh toán. Đặc biệt, Nghị định phân định trách nhiệm quản lý của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (MOARD), Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) trong việc giám sát và xử lý vi phạm. Lộ trình triển khai sàn giao dịch các-bon cũng được quy định, với giai đoạn thí điểm không thu phí dịch vụ cho đến hết ngày 31 tháng 12 năm 2028, sau đó sẽ áp dụng thu phí từ ngày 01 tháng 01 năm 2029.

Điểm quan trọng

• Xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho sàn giao dịch các-bon quốc gia, tạo cơ chế trao đổi hạn ngạch phát thải khí nhà kính và tín chỉ các-bon.
• Phân công rõ ràng chức năng và nhiệm vụ cho các cơ quan quản lý và tổ chức thị trường như VSDC, VNX, HNX và ngân hàng thanh toán.
• Thiết lập quy trình đăng ký, lưu ký, giao dịch và thanh toán chi tiết, đảm bảo sự minh bạch, an toàn và hiệu quả của thị trường các-bon.
• Quy định về chế độ báo cáo, công bố thông tin và xử lý vi phạm nhằm duy trì sự ổn định và tin cậy của thị trường.
• Đặt ra lộ trình triển khai cụ thể, với giai đoạn thí điểm không thu phí dịch vụ ban đầu.

Đối tượng áp dụng

Các đối tượng áp dụng bao gồm Tổng công ty lưu ký và bù trừ chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Việt Nam, Sở Giao dịch chứng khoán Hà Nội, các cơ quan, tổ chức tham gia giao dịch trên sàn giao dịch các-bon trong nước, các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động vận hành sàn giao dịch, đăng ký, cấp mã, chuyển quyền sở hữu, lưu ký, giao dịch và thanh toán hạn ngạch phát thải khí nhà kính, tín chỉ các-bon, và các ngân hàng thương mại được lựa chọn làm ngân hàng thanh toán.