Nghị định 151/2026/NĐ-CP: Quy định mới về Thừa hành viên, thi hành án dân sự

Nội dung chính

Nghị định 151/2026/NĐ-CP quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của văn phòng thi hành án dân sự và Thừa hành viên, thay thế các quy định trước đây về Thừa phát lại. Văn bản này làm rõ các tiêu chuẩn bổ nhiệm, đào tạo, tập sự, và điều kiện hành nghề của Thừa hành viên, bao gồm cả các trường hợp tạm đình chỉ hoặc miễn nhiệm. Đồng thời, Nghị định cũng xác định phạm vi hoạt động, cơ cấu tổ chức, nhiệm vụ, quyền hạn của văn phòng thi hành án dân sự, cùng với các quy định về bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp và chế độ báo cáo, thống kê.

Các nội dung trọng tâm khác bao gồm thẩm quyền, trình tự, thủ tục thực hiện các công việc chính của Thừa hành viên như tống đạt giấy tờ, lập vi bằng (với giá trị pháp lý và các trường hợp không được lập), xác minh điều kiện thi hành án và tổ chức thi hành án dân sự theo yêu cầu. Nghị định cũng đề cập đến việc xây dựng và quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về Thừa hành viên, quy định về chi phí thực hiện các dịch vụ và trách nhiệm quản lý nhà nước của Bộ Tư pháp cùng Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.

Điểm quan trọng

• Thay thế Nghị định 08/2020/NĐ-CP, chuyển đổi tên gọi từ “Văn phòng Thừa phát lại” thành “Văn phòng Thi hành án dân sự” và “Thừa phát lại” thành “Thừa hành viên”, đánh dấu sự thay đổi cơ bản trong mô hình pháp lý.
• Quy định chi tiết các tiêu chuẩn khắt khe hơn về độ tuổi, trình độ, kinh nghiệm và đạo đức nghề nghiệp để bổ nhiệm Thừa hành viên.
• Mở rộng phạm vi hoạt động của Thừa hành viên trong việc lập vi bằng trên phạm vi toàn quốc, đồng thời nêu rõ giá trị pháp lý và các trường hợp bị cấm lập vi bằng.
• Thiết lập cơ chế bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp bắt buộc cho Thừa hành viên và quy định về việc xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu hoạt động tập trung, thống nhất.
• Đưa ra các điều khoản chuyển tiếp cụ thể cho các Thừa phát lại, văn phòng đang hoạt động và quá trình đào tạo nghiệp vụ để đảm bảo sự liền mạch khi Nghị định có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2026.

Đối tượng áp dụng

Văn bản này áp dụng cho các Văn phòng Thi hành án dân sự, Thừa hành viên, các cơ quan thi hành án dân sự, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Bộ Tư pháp, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh và các tổ chức, cá nhân có liên quan đến hoạt động thi hành án dân sự và dịch vụ của Thừa hành viên.