Nghị định 05/2026/NĐ-CP: Quy định mới Thanh tra Ngân hàng

Nội dung chính

Nghị định số 05/2026/NĐ-CP của Chính phủ, ban hành ngày 10 tháng 01 năm 2026, quy định chi tiết về tổ chức và hoạt động của Thanh tra ngành Ngân hàng thuộc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Văn bản này thiết lập một khung pháp lý toàn diện cho công tác thanh tra trong lĩnh vực ngân hàng, nhằm đảm bảo sự ổn định, an toàn và hiệu quả của hệ thống tiền tệ, ngân hàng quốc gia. Nghị định làm rõ phạm vi điều chỉnh, các đối tượng chịu sự thanh tra, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu tổ chức cũng như nhiệm vụ và quyền hạn của các cấp thanh tra trong ngành.

Nghị định cụ thể hóa các quy định về việc xây dựng kế hoạch thanh tra hằng năm, quy trình ban hành và công bố quyết định thanh tra, thời hạn thực hiện một cuộc thanh tra, công tác giám sát đoàn thanh tra, báo cáo kết quả và kết luận thanh tra. Đặc biệt, nó cũng quy định về phối hợp và xử lý chồng chéo, trùng lặp trong hoạt động thanh tra, kiểm toán, điều tra giữa các cơ quan, góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp và hiệu lực của công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng.

Điểm quan trọng

• Quy định Thanh tra ngành Ngân hàng được tổ chức thành hai cấp: Thanh tra Ngân hàng Nhà nước (trung ương) và Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực.
• Nhấn mạnh các nguyên tắc hoạt động thanh tra: dân chủ, công khai, khách quan, kịp thời, chính xác, đúng thẩm quyền và không trùng lặp về phạm vi, thời gian với kiểm toán nhà nước.
• Cho phép Ngân hàng Nhà nước yêu cầu đối tượng thanh tra thực hiện kiểm toán độc lập để phục vụ yêu cầu thanh tra trong các trường hợp cần thiết.
• Quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước và Chánh Thanh tra Ngân hàng Nhà nước Khu vực trong việc chỉ đạo, quyết định thanh tra, xử phạt vi phạm hành chính và kiến nghị xử lý các vấn đề pháp luật.
• Đề ra các quy định về thời hạn cụ thể cho từng giai đoạn của quy trình thanh tra, từ lập kế hoạch đến công khai kết luận thanh tra.

Đối tượng áp dụng

Nghị định này áp dụng cho Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước, các Chánh Thanh tra, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh tại các Khu vực, Trưởng đoàn, thành viên đoàn thanh tra và thanh tra viên. Đồng thời, các cơ quan, tổ chức, cá nhân thuộc thẩm quyền quản lý của Ngân hàng Nhà nước, các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam có nghĩa vụ thực hiện các quy định của pháp luật về tiền tệ và hoạt động ngân hàng cũng là đối tượng chịu sự điều chỉnh của Nghị định này.