Chính sách hành chính mới tháng 9/2026: 5 điểm bạn cần biết

Tháng 9/2026, hàng loạt chính sách hành chính mới chính thức có hiệu lực, tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp. Cụ thể, từ ngày 01/9/2026 đến 28/9/2026, Chính phủ và các Bộ ban hành 05 nhóm quy định mới về định danh địa điểm, thủ tục hành chính qua VNeID, chi trả lương hưu, cấp thẻ Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi và cắt giảm thủ tục trong lĩnh vực đo lường.

Mã định danh địa điểm trên toàn quốc được quy định thế nào từ tháng 9/2026?

Căn cứ khoản 1 Điều 2 Nghị định 326/2026/NĐ-CP của Chính phủ, định danh địa điểm là hoạt động thu thập, tạo lập dữ liệu và cấp mã định danh cho một địa điểm nhằm phân biệt địa điểm này với địa điểm khác.

Theo đó, đối tượng được định danh gồm: thửa đất, công trình kiến trúc, công trình xây dựng, kết cấu xây dựng, địa danh, các cấu trúc vật lý và những đối tượng khác quy định tại Phụ lục kèm theo Nghị định. Đáng chú ý, khoản 1 Điều 3 Nghị định 326/2026/NĐ-CP khẳng định mỗi địa điểm chỉ có một mã định danh duy nhất, tuân thủ cấu trúc thống nhất trên toàn quốc.

Mã định danh địa điểm là dãy số tự nhiên gồm 12 chữ số do Cơ sở dữ liệu định danh địa điểm xác lập. Mã này bảo đảm khả năng mở rộng, liên kết, tích hợp, kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin trong các cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành. Sau khi được tạo lập và gắn cho một đối tượng cụ thể, mã định danh địa điểm phải có tính ổn định lâu dài.

Thực hiện thủ tục hành chính qua VNeID có được miễn, giảm phí, lệ phí không?

Một trong những điểm mới quan trọng tại Nghị định 320/2026/NĐ-CP của Chính phủ là quy định miễn, giảm phí và lệ phí đối với thủ tục hành chính được thực hiện qua Ứng dụng định danh quốc gia VNeID.

Theo khoản 4 Điều 4 Nghị định 69/2024/NĐ-CP được sửa đổi tại Điều 2 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, cơ quan, tổ chức, cá nhân thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công trực tuyến qua ứng dụng định danh quốc gia được miễn, giảm phí, lệ phí. Việc miễn, giảm thực hiện theo quy định của pháp luật về phí và lệ phí.

Như vậy, người dân cần lưu ý: không phải tất cả thủ tục trên VNeID đều đương nhiên được miễn toàn bộ phí, lệ phí. Mức miễn, giảm cụ thể phụ thuộc vào từng loại thủ tục và quy định pháp luật chuyên ngành về phí, lệ phí tương ứng.

Từ 28/9/2026, lương hưu được chi trả qua tài khoản an sinh xã hội trên VNeID ra sao?

Theo Điều 1 Nghị định 320/2026/NĐ-CP, khoản 12 được bổ sung vào Điều 3 Nghị định 69/2024/NĐ-CP. Theo đó, tài khoản hưởng an sinh xã hội được xác định là thông tin định danh trên ứng dụng định danh quốc gia.

Tài khoản này cho phép chủ thể danh tính điện tử tích hợp tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động để tiếp nhận các khoản sau:

• Các khoản hỗ trợ;
• Lương hưu;
• Khoản chi trả an sinh xã hội;
• Các khoản kinh phí hợp pháp khác.

Cơ chế sử dụng tài khoản này được quy định cụ thể tại khoản 9 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, được sửa đổi, bổ sung bởi Điều 5 Nghị định 320/2026/NĐ-CP. Đáng chú ý, chính sách này giúp người hưởng lương hưu, trợ cấp xã hội tiếp cận khoản chi trả thuận tiện hơn, không phụ thuộc vào hình thức nhận tiền mặt truyền thống.

Trẻ dưới 6 tuổi có được cấp thẻ Căn cước ngay khi đăng ký khai sinh không?

Căn cứ Điều 1 Nghị định 301/2026/NĐ-CP, phạm vi điều chỉnh của Nghị định 63/2024/NĐ-CP đã được sửa đổi. Theo đó, quy trình liên thông điện tử không còn chỉ bao gồm đăng ký khai sinh, đăng ký thường trú và cấp thẻ bảo hiểm y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi như trước đây.

Nghị định 301/2026/NĐ-CP bổ sung thêm thủ tục cấp thẻ Căn cước cho trẻ em dưới 6 tuổi vào quy trình liên thông điện tử. Bên cạnh đó, Nghị định này còn bổ sung khoản 3a Điều 8 để quy định cụ thể quy trình cấp thẻ Căn cước trong cơ chế liên thông điện tử.

Theo quy định mới, khi nộp hồ sơ trực tuyến, nếu người đại diện hợp pháp có nhu cầu cấp thẻ Căn cước cho trẻ thì chỉ cần lựa chọn ngay trên tờ khai. Quy định này giúp giảm số lần đi lại và thủ tục cho các gia đình có trẻ nhỏ, đồng thời tạo điều kiện để trẻ dưới 6 tuổi được cấp giấy tờ định danh sớm.

Lĩnh vực đo lường được cắt giảm thủ tục hành chính từ 01/9/2026 như thế nào?

Một trong những nội dung đáng chú ý của Thông tư 45/2026/TT-BKHCN là sửa đổi quy định về hồ sơ, trình tự thực hiện thủ tục đề nghị chỉ định tổ chức giữ chuẩn quốc gia, phê duyệt chuẩn quốc gia. Theo đó, việc lập và xử lý hồ sơ được điều chỉnh theo hướng rõ ràng hơn.

Tổ chức, cá nhân được thực hiện thủ tục thông qua hình thức trực tiếp, qua dịch vụ bưu chính hoặc trực tuyến theo quy định. Bên cạnh đó, tại Điều 8 Thông tư 45/2026/TT-BKHCN cũng sửa đổi quy định liên quan đến hồ sơ đăng ký phê duyệt mẫu phương tiện đo, hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo và chuẩn đo lường.

Đáng chú ý, Điều 20 Thông tư 45/2026/TT-BKHCN quy định tổ chức, cá nhân không phải nộp lại thông tin, giấy tờ, tài liệu còn giá trị sử dụng đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã được công bố, kết nối, chia sẻ. Trong trường hợp hồ sơ chưa đầy đủ hoặc chưa phù hợp, cơ quan tiếp nhận có trách nhiệm thông báo để bổ sung, hoàn thiện theo quy định.

Tình huống thực tế: Người hưởng lương hưu cần làm gì để nhận tiền qua VNeID?

Ông Nguyễn Văn A (65 tuổi, Hà Nội) hiện nhận lương hưu qua tài khoản ngân hàng cá nhân. Từ ngày 28/9/2026, ông A có thể tích hợp tài khoản thanh toán của mình vào tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID để tiếp nhận lương hưu và các khoản chi trả an sinh xã hội.

Quy trình thực hiện gồm các bước cơ bản: (1) Đăng nhập ứng dụng VNeID bằng tài khoản định danh điện tử mức độ 2; (2) Truy cập mục tài khoản hưởng an sinh xã hội; (3) Liên kết tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động; (4) Xác nhận thông tin và chờ cơ quan bảo hiểm xã hội cập nhật. Cơ chế chi tiết được quy định tại khoản 9 Điều 9 Nghị định 69/2024/NĐ-CP, sửa đổi bởi Điều 5 Nghị định 320/2026/NĐ-CP.

Trường hợp bà Trần Thị B (TP.HCM) có con nhỏ 4 tuổi, khi thực hiện đăng ký khai sinh trực tuyến cho con, bà B chỉ cần tích chọn nhu cầu cấp thẻ Căn cước ngay trên tờ khai theo quy định tại khoản 3a Điều 8 Nghị định 63/2024/NĐ-CP (được bổ sung bởi Nghị định 301/2026/NĐ-CP). Nhờ vậy, bà B không phải thực hiện thêm thủ tục riêng để cấp thẻ Căn cước cho con.

Lời khuyên từ luật sư

Dựa trên các quy định mới có hiệu lực tháng 9/2026, chúng tôi khuyến nghị quý khách lưu ý các điểm sau:

1. Kiểm tra hiệu lực theo ngày cụ thể: Chính sách về mã định danh địa điểm và cắt giảm thủ tục đo lường có hiệu lực từ 01/9/2026; chính sách về VNeID và Căn cước cho trẻ dưới 6 tuổi liên quan Nghị định 320/2026/NĐ-CP và 301/2026/NĐ-CP; chính sách chi trả lương hưu qua tài khoản an sinh xã hội có hiệu lực từ 28/9/2026. Quý khách cần xác định đúng mốc thời gian để áp dụng.
2. Không mặc định mọi thủ tục trên VNeID đều miễn phí: Theo Nghị định 320/2026/NĐ-CP, việc miễn, giảm phí, lệ phí thực hiện theo pháp luật về phí và lệ phí. Quý khách nên tra cứu biểu phí cụ thể của từng thủ tục trước khi nộp hồ sơ.
3. Tận dụng cơ chế liên thông điện tử: Với trẻ dưới 6 tuổi, người đại diện hợp pháp nên tích chọn cấp thẻ Căn cước ngay trên tờ khai đăng ký khai sinh trực tuyến để tiết kiệm thời gian, tránh phải làm thủ tục riêng.
4. Chuẩn bị tài khoản định danh điện tử mức độ 2: Để sử dụng tài khoản hưởng an sinh xã hội trên VNeID từ 28/9/2026, quý khách cần có tài khoản VNeID đã được kích hoạt ở mức độ 2 và liên kết với tài khoản thanh toán, ví điện tử hoặc tài khoản tiền di động hợp lệ.
5. Không nộp lại giấy tờ đã có trong cơ sở dữ liệu: Theo Điều 20 Thông tư 45/2026/TT-BKHCN, tổ chức, cá nhân không phải nộp lại thông tin, giấy tờ, tài liệu còn giá trị sử dụng đã có trong cơ sở dữ liệu quốc gia. Quý khách có quyền đề nghị cơ quan tiếp nhận khai thác dữ liệu đã chia sẻ thay vì nộp lại.

Câu hỏi thường gặp

Bài viết được tổng hợp dựa trên các văn bản: Nghị định 326/2026/NĐ-CP, Nghị định 320/2026/NĐ-CP, Nghị định 301/2026/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư 45/2026/TT-BKHCN của Bộ Khoa học và Công nghệ. Quý khách cần tư vấn chi tiết về từng chính sách, vui lòng liên hệ luật sư để được hỗ trợ.