Những tồn tại, bất cập lớn nhất trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Những tồn tại, bất cập lớn nhất trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay

       Đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá đối với sự phát triển của mỗi con người, mỗi quốc gia. Một đất nước thực sự lớn mạnh hay không sẽ phụ thuộc phần lớn vào tài nguyên đất và cách quy hoạch sử dụng đất. Nhận ra được tầm quan trọng trong vấn đề đó, Nhà nước ta luôn luôn đưa ra những chính sách để trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong từng lĩnh vực kinh tế – xã hội sao cho hợp lý nhất. Tuy nhiên hiện nay trong công tác quy hoạch sử dụng vẫn còn lộ ra rất nhiều những bất cập trong lý luận cũng như thực tiễn, gây ảnh hưởng đến sự phân bố đất, làm mất đi rất nhiều giá trị của đất. Vậy những bất cập, sai sót đó là do đâu, bất cập ở những điểm nào và phương pháp khắc phục, giải quyết những tình trạng đó. Để trả lời được những câu hỏi đó, nhóm chúng em xin phép chọn đề bài số 7: “Hãy chỉ ra những tồn tại, bất cập lớn nhất trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay. Luật Đất đai 2013 có những thay đổi nào để khắc phục tình trạng nêu trên?


Danh mục tài liệu tham khảo:

  • Giáo trình Luật Đất đai, (Tái bản lần thứ 12), Trường Đại học Luật Hà Nội, Nhà xuất bản Công an nhân dân, Hà Nội – 2013.
  • Giáo trình Luật Đất đai, Trường Đại học Luật Thành phố Hồ Chí Minh, Lưu Quốc Thái chủ biên, Biên soạn Phạm Văn Võ, Hà Nội – 2013.
  • Pháp luật về quy hoạch sử dụng đất, tình trạng và giải pháp, Nguyễn Thị Ngọc Anh, luận văn tốt nghiệp, 2005.
  • Pháp luật về Quan hệ sử dụng đất, tình trạng và giải pháp hoàn thiện, Vũ Xuân Trường, luận án tốt nghiệp, 2012.
  • Những điểm mới về Quan hệ KH sử dụng đất theo Luật Đất đai 2013, Đặng Hải Yến, luận văn tốt nghiệp, 2016.
  • Luật Đất đai 2013.
  • Luật Đất đai 2003.

Nội dung bài viết

Lý luận chung về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

Khái niệm và đặc điểm của quy hoạch sử dụng đất

      Trong luật đất đai năm 2013, tại điều 3, khoản 2 có giải thích về quy hoạch sử dụng đất như sau: Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế – xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định.

      Với định nghĩa trên, quy hoạch sử dụng đất có những đặc điểm: tính tổng hợp, tính dài hạn, tính chính sách, tính chiến lược và chỉ đạo vĩ mô.

Khái niệm và đặc điểm của kế hoạch sử dụng đất

      Theo khoản 3, Điều 3, Luật đất đai 2013 có quy định: “Kế hoạch sử dụng đất là việc phân chia quy hoạch sử dụng đất theo thời gian để thực hiện trong kỳ quy hoạch sử dụng đất.”

       Với định nghĩa trên có thể thấy kế hoạch sử dụng đất gắn liền với quy hoạch sử dụng đất. Vì vậy, kế hoạch sử dụng đất cũng có những đặc điểm giống với quy hoạch sử dung đất, tuy nhiên kế hoạch sử dụng đất có đặc điểm khác sau đây: Một là: kế hoạch sử dụng đất phải phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt. Hai là: Để phù hợp với kế hoạch sử dụng đất, kỳ kế hoạch sử dụng đất được quy định là 5 năm đối với đất cấp quốc gia, cấp tỉnh và đất quốc phòng, đất an ninh và Kế hoạch sử dụng đất cấp huyện được lập hàng năm.

Mối quan hệ giữa quy hoạch sử dụng đất  và kế hoạch sử dụng đất

      Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có mối quan hệ mật thiết và quan trọng trong công tác quản lí và sử dụng đất . Đối với Nhà nước, đó là việc đảm bảo cho việc sử dụng đất đai hợp lí và tiết kiệm, đạt các mục tiêu nhất định phù hợp với các quy định của Nhà nước. Đồng thời, tạo điều kiện cho Nhà nước theo dõi giám sát quá trình sử dụng đất. Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất đai là công việc của tất cả các cơ quan quản lí đất đai và các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất của Nhà nước. Ngoài ra, khi lập các căn cứ quy hoạch sử dụng đất thì các căn cứu kế hoạch sử dụng đất cũng được chi tiết hóa, cụ thể hóa góp phần thực hiện hóa mục tiêu quy hoạch trong từng giai đoạn phát triển.

Những tồn tại, bất cập lớn nhất trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay

Vai trò của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong quản lý xã hội và phát triển kinh tế đất nước

      Qua thực tiễn cho ta thấy, việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai vai trò đặc biệt quan trọng cho trước mắt mà cả lâu dài: quy hoạch sử dụng đất đai được tiến hành nhằm định hướng cho các cấp, các  ngành rên địa bàn lập quy hoạch  và kế hoạch sử dụng đất đai chi tiết; xác lập ổn định về mặt pháp lí cho công tác quản lý nhà nước về đất đai và làm cơ sở để tiến hành giao cấp đất và tiến hành đầu tư để phát triển sản xuất, đảm bảo an ninh lương thực, phục vụ nhu cầu dân sinh, văn hóa xã hội.


Tồn tại, bất cập lớn trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay

Bất cập trong việc quy định thẩm quyền của Ủy ban nhân dân xã

      Hiện nay việc thực hiện các quy định của pháp luật về quy hoạch sử dụng đất của Ủy ban nhân dân xã còn bộc lộ nhiều bất cập: những quy định về thẩm quyền lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của Ủy ban nhân dân xã chưa rõ ràng, khiến cho việc thực hiện trên thực tế gặp rất nhiều khó khăn; một số địa phương việc thực hiện còn có nội dung chưa phù hợp với thực tiễn, tính khả thi thấp;  các quy định được triển khai chưa đảm bảo tính minh bạch về nội dung thực hiện; nội dung các quy định thẩm quyền thực hiện chưa đồng bộ quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch phát triển kinh tế xã hội, quy hoạch xây dựng.

Đánh đồng căn cứ xác lập quy hoạch sử dụng đất của các cấp

      Việc quy định chung về căn cứ quy hoạch sử dụng đất cho tất cả các cấp bậc dẫn đến sự chồng chéo giữa các cấp, không có sự phân biệt về căn cứ cụ thể cho từng cấp bậc về quy hoạch sử dụng đất, không thấy được đầy đủ chức năng và nhiệm vụ mà cơ quan mỗi cấp phải bảo đảm thực hiện đầy đủ, gây nên tình trạng đùn đẩy trách nhiệm, lạm dụng quyền hạn… Ví dụ bất cập quy hoạch đất ở huyện Nam Giang: chưa kịp thời, chưa phù hợp với sự điều chỉnh về địa giới hành chính cấp xã; công tác quản lý sau khi quy hoạch ở một số xã còn rời rạc, chưa chặt chẽ, để xảy ra tình trạng lấn chiếm đất đai, phá vỡ quy hoạch.v.v .đã làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình quy hoạch xây dựng nông thôn mới tại các địa phương.

Chưa đồng bộ quy hoạch sử dụng đất với quy hoạch phát triển kinh tế-xã hội, quy hoạch xây dựng

       Hiện nay việc thực hiện các quy định của pháp luật về quy hoạch sử dụng đất cũng bộc lộ nhiều hạn chế: quy hoạch sử dụng đất ở một số địa phương còn có nội dung chưa phù hợp với thực tiễn, tính khả thi thấp; mối quan hệ giữa các loại quy hoạch chưa được xử lý triệt để; chất lượng quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của tỉnh chưa cao, chưa theo kịp sự phát triển kinh tế – xã hội; một số hạng mục công trình bị chậm tiến trình giải phóng mặt bằng ảnh hưởng nghiêm trọng đến quy hoạch xây dựng. Ví dụ: Một số địa phương thuộc các tỉnh phía bắc phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2015 cấp huyện chậm so với quy định, dẫn đến việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo kế hoạch bị ảnh hưởng. Công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chưa phù hợp về thời gian, nội dung với quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội.

Thời hạn và thời kỳ quy hoạch

      Thực tế ở một số địa phương phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2015 cấp huyện chậm so với quy định, dẫn đến việc giao đất, cho thuê đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất theo kế hoạch bị ảnh hưởng. Công tác lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chưa phù hợp về thời gian trong quy định của Nhà nước. Nhiều địa phương còn gặp khó khăn, bị động khi giải quyết đối với trường hợp biến động các chỉ tiêu sử dụng đất trong quá trình thực hiện so với các chỉ tiêu quy hoạch, kế hoạch được duyệt, phát sinh các dự án, công trình chưa có trong kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện…

Chưa đảm bảo tính minh bạch bền vững trong quy hoạch sử dụng đất

      Công tác quy hoạch đất còn nhiều bất cập gây lãng phí, chưa khai thác hết nguồn lực tài chính trong lĩnh vực này. Chất lượng đồ án quy hoạch chưa được quan tâm đúng mức, nhiều đồ án quy hoạch chi tiết chất lượng thấp,nhỏ lẻ thiếu đồng bộ trong sử dụng đất. Trong thực hiên xây dựng đầu tư còn dàn trải. Quy hoạch kiến trúc đô thị thiếu đồng bộ về hạ tầng kĩ thuật, hạ tầng xã hội. Công tác quản lý thực hiện còn nhiều hạn chế, bất cập về cơ chế ,nhiều nơi bị buông lỏng… là một trong những hạn chế trong việc đảm bảo tính minh bạch bền vững trong quy hoạch sử dụng đất hiện nay.


Những thay đổi của Luật Đất đai 2013 để khắc phục tình trạng trên

Loại bỏ quy định về quy hoạch sử dụng đất cấp xã

       Để khắc phục những tồn tại bất cập trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay, luật đất đai năm 2013 đã loại bỏ quy định về quy hoạch sử dụng đất cấp xã. Mà chỉ quy định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cấp tỉnh, cấp huyện. Đây chính là điểm mới nổi bật trong nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.

Quy định cụ thể căn cứ xác lập và nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của từng cấp ở từng điều luật

       Nhằm khắc phục được những khó khăn khi lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, Luật đất đai năm 2013 quy định đầy đủ, rõ ràng căn cứ và nội dung lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của từng cấp. Điểm mới có tính đột phá trong nội dung lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trong Luật đất đai năm 2013 là quy định kế hoạch sử dụng đất hàng năm cấp huyện làm cơ sở thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất gắn với nhu cầu sử dụng đất trong năm của các ngành, lĩnh vực, của các cấp, phù hợp với khả năng đầu tư và huy động nguồn lực, khắc phục lãng phí trong việc giao đất cho thuê đất để thực hiện dự án đầu tư.

Quy định căn cứ xác lập, nội dung quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất phải dựa vào chiến lược quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế xã hội, an ninh quốc phòng của đất nước

       Trước khi xây dựng quy hoạch phải căn cứ vào chiến lược, quy hoạch tổng thể và phát triển kinh tế – xã hội, quốc phòng, an ninh của cả nước, chiến lược phát triển của các ngành, các lĩnh vực để tạo ra sự đồng bộ thống nhất trong hệ thống quy hoạch của cả nước. Lập quy hoạch sử dụng đất, cơ quan nhà nước còn phải dựa vào căn cứ kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của nhà nước, điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội và hiện trạng sử dụng đất, nhu cầu sử dụng đất của các cấp, các ngành để từ đó đảm bảo một cách tốt nhất những lợi ích thiết thực cho toàn xã hội.

       Thay đổi kỳ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất:

       Luật đất đai 2013 có hiệu lực từ ngày 01/7/2014. Trên cơ sở Luật đất đai mới, công tác quy hoạch, kế họach sử dụng đất  cũng được thay đổi. Trong đó có những điểm mới: Về nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất (Điều 35- Luật đất đai); căn cứ và lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cuả từng cấp ở trong luật cụ thể; bổ sung quy định về lấy ý kiến về quy hoạch, kế hoạch  sử dụng đất, Bộ tài nguyên và môi trường chủ trì giúp Chính phủ trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp quốc gia, cơ quan quản lí đất đai cấp tỉnh, cấp huyện chủ trì giúp Ủy ban nhân dân cùng cấp trong việc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, …

Quy định quy hoạch sử dụng đất phải có định hướng sử dụng trong thời gian nhất định, liệt kê chỉ tiêu sử dụng đất vào ngành nghề nhất định

      Khoản 2 điều 38 Luật Đất đai 2013 có những điểm mới về quy định về nội dung quy hoạch sử dụng đất đề khắc phục những tồn tại bất cập trong thực tiễn.  Nội dung quy hoạch sử dụng đất cấp quốc gia cần phải có định hướng sử dụng trong một thời gia nhất định và phải liệt kê những chỉ tiêu sử dụng đất vào ngành nghề nhất định . Không chỉ liệt kê những ngành nghề chủ yếu phục vụ nhu cầu sử dụng đất mà cần xây dựng diện tích đất cụ thể cho mỗi ngành nghề này một cách khoa học, hợp lí. Dự trên việc xác định diện tích đất trên có thể lập bản đồ nhằm phân bố những khu đất thích hợp cùng nhu cầu ngành nghề tương ứng trong toàn bộ diện tích của quốc gia. Để có sự phân bố hợp lí cần có những giải pháp quy hoạch dựa vào điều kiện tự nhiên của từng loại đất phù hợp với nhu cầu sử dụng. Vậy nên, luật Đất đai 2013 đã có những điểm nhằm phân bố quỹ đất quốc gia sao cho phù hợp.

      Trên đây những thực trạng, phương hướng giải quyết mà nhóm chúng em đưa ra. Chúng ta cũng đã thấy được những thiếu sót trong việc thực hiện kế hoạch, quy hoạch sử dụng đất. Từ đó ta thấy dược để việc quy hoạch đất hiệu quả hơn không chỉ là do các cơ quan nhà nước khắc phục những sai sót mà cần người dân phải tuân thủ pháp luật, thực hiện đúng theo những chính sách của Nhà nước.


       Trên đây là toàn bộ thông tin mà chúng tôi cung cấp đến bạn về vấn đề:Những tồn tại, bất cập lớn nhất trong công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hiện nay.. Để được tư vấn cụ thể hơn bạn vui lòng liên hệ Tổng đài tư vấn luật trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy.

       Trân trọng ./.


 

Hãy chia sẻ bài viết này vì nó hữu ích và hoàn toàn miễn phí bạn nhé!

phone-call