Hướng dẫn thủ tục lập di chúc đơn giản nhất

Hướng dẫn thủ tục lập di chúc đơn giản nhất
  • Đối với thủ tục lập di chúc bằng miệng người lập di chúc phải thực hiện thủ tục công chứng
  • Thủ tục lập di chúc ở văn phòng công chứng phải chuẩn bị (Phiếu yêu cầu công chứng; Bản sao chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu của người lập di chúc; Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng; …) để công chứng viên hướng dẫn
  • Thủ tục lập do chúc có người làm chứng người lập di chúc không tự mình viết được thì có thể tự đánh máy hoặc nhờ người khác viết, đánh máy nhưng phải đảm bảo có ít nhất 02 người làm chứng.

      Di chúc là sự thể hiện ý chí của cá nhân nhằm định đoạt tài sản của mình có người khác hoặc tổ chức sau khi họ chết. Tuy nhiên nhiều người không nắm được thủ tục làm di chúc thừa kế theo quy định pháp luật. Bài viết dưới đây của Luật Quang Huy sẽ hướng dẫn bạn về cách lập di chúc thừa kế tài sản đơn giản.


      Theo quy định của pháp luật hiện hành di chúc không bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng, chứng thực, trừ một vài trường hợp đặc biệt.

      Bộ luật Dân sự 2015 quy định Di chúc có thể được hình thành dưới nhiều hình thức: Di chúc bằng miệng, Di chúc bằng văn bản không có người làm chứng, di chúc bằng văn bản có người làm chứng, di chúc có công chứng, chứng thực.

      Như vậy, để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho người lập di chúc, Bộ luật Dân sự 2015 chỉ quy định một vài trường hợp di chúc bắt buộc phải thực hiện thủ tục công chứng, chứng thực là:

  • Di chúc của người bị hạn chế về thể chất hoặc của người không biết chữ 
  • Di chúc được lập bằng miệng phải thực hiện thủ tục chứng thực chữ ký hoặc điểm chỉ của người làm chứng.

Thủ tục lập di chúc

 Cách lập di chúc bằng miệng

      Thông thường, pháp luật chỉ thừa nhận hình thức di chúc bằng văn bản, thể hiện một cách rõ ràng ý chí của người để lại di sản, làm cơ sở để phân định di sản thừa kế. Tuy nhiên, trong một số trường hợp đặc biệt, di chúc miệng vẫn được công nhận với những điều kiện về hình thức và thủ tục hết sức nghiêm ngặt.

      Người lập di chúc phải là người thành niên, tại thời điểm lập di chúc hoàn toàn minh mẫn và sáng suốt. Theo quy định tại khoản 2 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015 thì người từ đủ mười lăm tuổi đến chưa đủ mười tám tuổi không được lập di chúc miệng. Người lập di chúc chỉ có thể lập di chúc miệng khi ở trong trường hợp tính mạng người đó bị cái chết đe dọa do bệnh tật hoặc nguyên nhân khác mà không thể lập di chúc bằng văn bản. Chẳng hạn như bị bệnh nặng sắp chết, hoặc do bị tai nạn giao thông…

  • Người lập di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng của mình trước mặt ít nhất hai người làm chứng và ngay sau đó những người làm chứng ghi chép lại, cùng ký tên hoặc điểm chỉ. Trong thời hạn năm ngày, kể từ ngày người di chúc miệng thể hiện ý chí cuối cùng thì di chúc phải được công chứng hoặc chứng thực (Khoản 5 Điều 630 Bộ luật dân sự 2015).
  • Sau ba tháng, kể từ thời điểm di chúc miệng mà người di chúc còn sống, minh mẫn, sáng suốt thì di chúc miệng mặc nhiên bị huỷ bỏ (Khoản 2 Điều 629 BLDS 2015).

      Về thủ tục công chứng di chúc: để có thể lập di chúc thừa kế phải chuẩn bị hồ sơ để công chứng di chúc bao gồm:

  • Phiếu yêu cầu công chứng;
  • Bản sao giấy tờ tùy thân của người lập di chúc;
  • Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, giấy chứng nhận quyền sử dụng hoặc bản sao giấy tờ thay thế nếu di chúc có liên quan tới tài sản phải đăng ký quyền sở hữu hoặc quyền sử dụng đất. Nếu tính mạng của người lập di chúc đang bị đe dọa thì không cần đưa tài liệu, nhưng phải ghi nhận rõ điều này trong văn bản công chứng.
Hướng dẫn thủ tục lập di chúc đơn giản nhất

Thủ tục lập di chúc tại phòng công chứng

      Bước 1: Chuẩn bị hồ sơ. Vậy làm di chúc cần giấy tờ gì nếu tiến hành thủ tục tại phòng công chứng. Theo quy định pháp luật hiện hành khi muốn lập di chúc tại phòng công chứng cần hồ sơ bao gồm:

  • Phiếu yêu cầu công chứng, trong đó có thông tin về họ tên, địa chỉ người yêu cầu công chứng, danh mục giấy tờ gửi kèm theo; tên tổ chức hành nghề công chứng, họ tên người tiếp nhận hồ sơ yêu cầu công chứng, thời điểm tiếp nhận hồ sơ;
  • Bản sao chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu của người lập di chúc;
  • Bản sao giấy chứng nhận quyền sở hữu, quyền sử dụng hoặc bản sao giấy tờ thay thế được pháp luật quy định đối với tài sản mà pháp luật quy định phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng trong trường hợp hợp đồng, giao dịch liên quan đến tài sản đó;
  • Bản sao có thể là bản chụp, bản in hoặc bản đánh máy có nội dung đầy đủ, chính xác như bản chính và không phải chứng thực.

       Người lập di chúc di đến phòng công chứng hoặc văn phòng công chứng phải mang theo các giấy tờ gốc để đối chiếu

      Bước 2: Công chứng viên kiểm tra giấy tờ trong hồ sơ yêu cầu công chứng. Trường hợp hồ sơ yêu cầu công chứng đầy đủ, phù hợp với quy định của pháp luật thì thụ lý và ghi vào sổ công chứng.

      Bước 3: Công chứng viên hướng dẫn người yêu cầu công chứng tuân thủ đúng các quy định về thủ tục công chứng và các quy định pháp luật có liên quan đến việc lập di chúc; giải thích cho người yêu cầu công chứng hiểu rõ quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp của họ, ý nghĩa và hậu quả pháp lý của việc lập di chúc.

     Trong trường hợp có căn cứ cho rằng trong hồ sơ yêu cầu công chứng có vấn đề chưa rõ, việc lập di chúc có dấu hiệu bị đe dọa, cưỡng ép, có sự nghi ngờ về năng lực hành vi dân sự của người yêu cầu công chứng thì công chứng viên đề nghị người yêu cầu công chứng làm rõ hoặc theo đề nghị của người yêu cầu công chứng, công chứng viên tiến hành xác minh hoặc yêu cầu giám định; trường hợp không làm rõ được thì có quyền từ chối công chứng.

      Bước 4:  Người lập di chúc tuyên bố nội dung của di chúc trước công chứng viên để công chứng viên ghi chép lại nội dung mà người lập di chúc đã tuyên bố.

      Bước 5: Người yêu cầu công chứng tự đọc lại dự thảo di chúc hoặc công chứng viên đọc cho người yêu cầu công chứng nghe theo đề nghị của người yêu cầu công chứng. Nếu người yêu cầu công chứng đồng ý với nội dung trong dự thảo di chúc thì ký hoặc điểm chỉ vào từng trang của hợp đồng, giao dịch.

      Trường hợp người lập di chúc không đọc được hoặc không nghe được bản di chúc, không ký hoặc không điểm chỉ được thì phải nhờ người làm chứng và người này phải ký xác nhận trước mặt công chứng viên. Công chứng viên chứng nhận bản di chúc trước mặt người lập di chúc và người làm chứng.

Thủ tục làm di chúc có người làm chứng

      Khi người lập di chúc không tự mình viết được thì có thể tự đánh máy hoặc nhờ người khác viết, đánh máy nhưng phải đảm bảo có ít nhất 02 người làm chứng và phải đảm bảo: 

  • Người lập di chúc phải ký hoặc điểm chỉ vào di chúc trước mặt những người làm chứng;
  • Người làm chứng phải xác nhận chữ ký, điểm chỉ của người lập di chúc và ký vào bản di chúc.

Người làm chứng cho việc lập di chúc phải không thuộc một trong những đối tượng sau đây:

  • Người thừa kế theo di chúc hoặc theo pháp luật của người lập di chúc;
  • Người có quyền, nghĩa vụ tài sản liên quan đến nội dung di chúc;
  • Người chưa thành niên;
  • Người mất năng lực hành vi dân sự;
  • Người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi.

Thủ tục làm di chúc không có người làm chứng

      Cách lập bản di chúc trong trường hợp này, người lập di chúc phải tự viết, ký vào bản di chúc này. Điều đó đồng nghĩa với việc tại thời điểm lập di chúc, người này hoàn toàn minh mẫn, sáng suốt, di chúc được lập hoàn toàn dựa vào ý nguyện của người này.

      Bên cạnh đó, người lập di chúc bằng văn bản không có người làm chứng còn phải đáp ứng điều kiện về nội dung không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội; hình thức không trái quy định pháp luật.


      Trên đây là toàn bộ câu trả lời của chúng tôi về Hướng dẫn lập di chúc đơn giản nhất. Nếu nội dung tư vấn còn chưa rõ, có nội dung gây hiểu nhầm hoặc có thắc mắc cần tư vấn cụ thể hơn, bạn có thể kết nối tới Tổng đài tư vấn pháp luật dân sự trực tuyến qua HOTLINE 19006588 của Luật Quang Huy để được tư vấn trực tiếp.

      Trân trọng./.


Hãy chia sẻ bài viết này vì nó hữu ích và hoàn toàn miễn phí bạn nhé!


phone-call

HỎI ĐÁP QUA ĐIỆN THOẠI