Tù có thời hạn là tù bao nhiêu năm?

Hình phạt tù có thời hạn

Trong luật hình sự Việt Nam, tù có thời hạn là hình phạt truyền thống và có lịch sử lâu đời, là hình phạt chính được quy định thành phố biến trong các chế tài của luật.

HÌnh phạt tù có thời hạn là gì?

Khi nào thì áp dụng tù có thời hạn?

Tù có thời hạn áp dụng với đối tượng dưới 18 tuổi như thế nào?

Trong bài viết này, Luật Quang Huy sẽ giúp mọi người hiểu thế nào là tù có thời hạn.


Tù có thời hạn là gì?

Theo quy định tại Điều 38 Bộ luật Hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017:

Tù có thời hạn là buộc người bị kết án phải chấp hành hình phạt tại cơ sở giam giữ trong một thời hạn nhất định.


Trường hợp áp dụng hình phạt tù có thời hạn

Là một hình phạt được quy định trong Bộ luật Hình sự nên chỉ khi cá nhân có hành vi vi phạm pháp luật Hình sự và bị kết án bởi Tòa án – cơ quan duy nhất nhân danh Nhà nước quyết định áp dụng hình phạt với người phạm tội, người bị kết án mới bị áp dụng hình phạt tù có thời hạn. Ngoài tòa án không có cơ quan nào khác có quyền quyết định hình phạt này.

Khi áp dụng hình phạt tù có thời hạn cần chú ý đến loại tội phạm.

Tù có thời hạn có thể được áp dụng đối với cả 4 loại tội phạm gồm: ít nghiêm trọng, nghiêm trọng, rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng. Cụ thể:

  • Đối với tội phạm ít nghiêm trọng, căn cứ vào mức độ nguy hại mà có thể phạt tù lên đến 3 năm.
  • Đối với tội phạm nghiêm trọng, khung hình phạt là từ trên 03 năm đến 07 năm tù.
  • Đối với tội phạm rất nghiêm trọng khung hình phạt là từ trên 07 năm đến 15 năm tù.
  • Đối với tội phạm đặc biệt nghiêm trọng, khung hình phạt là từ trên 15 năm đến 20 năm tù, tù chung thân hoặc tử hình.
Hình phạt tù có thời hạn
Hình phạt tù có thời hạn

Trường hợp không áp dụng hình phạt tù có thời hạn

Căn cứ vào tính chất mức độ nguy hiểm đối với xã hội của hành vi vi phạm, cùng những tình tiết giảm nhẹ trách nhiệm hình sự, yếu tố nhân thân của người phạm tội mà cơ quan có thẩm quyền sẽ lựa chọn đưa ra các hình phạt tương xứng.

Theo khoản 2 Điều 38 Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, hình phạt tù có thời hạn không áp dụng đối với người lần đầu phạm tội ít nghiêm trọng do vô ý và có nơi cư trú rõ ràng.

Bên cạnh đó, căn cứ Điều 32 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định các hình phạt với người phạm tội có thể thấy, ngoài tù có thời hạn sẽ có các hình thức trừng phạt khác của nhà nước gồm: cảnh cáo, phạt tiền, cải tạo không giam giữ, trục xuất, tù chung thân, tử hình.

Bộ luật Hình sự đã quy định các loại tội phạm cùng những biện pháp hình phạt đi kèm. Tuy nhiên, để đưa ra bản án cuối cùng thì đòi hỏi cơ quan Tòa án phải đánh giá kỹ càng các yếu tố liên quan đến người phạm tội.

Ví dụ: cùng một hành vi phạm tội, cùng một hậu quả nhưng người phạm tội trong trạng thái khác nhau, có mục đích động cơ khác nhau, phương thức thực hiện khác nhau sẽ có bản án khác nhau mà tại đó Tòa án cho rằng đủ sức răn đe, giáo dục người phạm tội.


Mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội

Người dưới 18 tuổi là chủ thể đặc biệt bởi những cá nhân dưới 18 tuổi chưa được coi là hoàn chỉnh về mặt nhận thức cũng như khả năng điều chỉnh hành vi của bản thân.

Việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người dưới 18 tuổi phạm tội chủ yếu giáo dục, cải tạo người phạm tội nhận ra những sai lầm khuyết điểm và làm sao để có điều kiện tốt nhất để hòa nhập với cộng đồng.

Bởi vậy khi áp dụng các hình phạt sẽ được ưu tiên giảm nhẹ mức độ trừng phạt xuống, và hình phạt tù có thời hạn cũng tương tự.

Căn cứ theo Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, mức phạt tù có thời hạn áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội được quy định như sau:

  • Đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 18 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư mức phạt tù mà điều luật quy định;
  • Đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi khi phạm tội, nếu điều luật được áp dụng quy định hình phạt tù chung thân hoặc tử hình, thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá 12 năm tù; nếu là tù có thời hạn thì mức hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức phạt tù mà điều luật quy định.

Tuy nhiên khoản 1 và khoản 2 Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 đều có cụm từ “mức phạt tù mà điều luật quy định” điều này dẫn đến việc các Tòa án áp dụng khác nhau vì không rõ là mức phạt tù cao hay thấp, mức phạt tù theo khoản nào của điều luật

Nên việc áp dụng hình phạt tù có thời hạn cho người dưới 18 tuổi khi phạm tội có thể sẽ có ba cách hiểu và vận dụng khác nhau như sau:

Một là, theo khoản 6 Điều 91 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 có quy định: Khi xử phạt tù có thời hạn, Tòa án cho người dưới 18 tuổi phạm tội được hưởng mức án nhẹ hơn mức áp dụng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên phạm tội tương ứng và với thời hạn thích hợp ngắn nhất.

Như vậy đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi theo khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư và đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi theo khoản 2 Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai.

Ví dụ: Nguyễn Văn A phạm tội mua bán trái phép chất ma túy, tính đến ngày thực hiện hành vi phạm tội thì mới 17 tuổi, bị truy tố theo khoản 2 Điều 194 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 với mức hình phạt tù là 05 năm đến 10 năm. Đặt giả thuyết hình phạt được áp dụng đối với A cao nhất là 07 năm tù nhưng do A dưới 18 tuổi nên hình phạt cao nhất không quá ba phần tư của 07 năm tức là 05 năm 25 ngày.

Hai là, khi áp dụng tù có thời hạn đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi theo khoản 1 Điều 101 Bộ luật Hình sự thì hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư và đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi theo khoản 2 Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức hình phạt cao nhất mà khung hình phạt của điều luật quy định. Như vậy, theo ví dụ trên đây thì mức hình phạt cao nhất mà A có thể sẽ là 07 năm 06 tháng.

Ba là, khi áp dụng tù có thời hạn đối với người từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi theo khoản 1  Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, hình phạt cao nhất được áp dụng không quá ba phần tư và đối với người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi theo khoản 2 Điều 101 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 thì hình phạt cao nhất được áp dụng không quá một phần hai mức hình phạt cao nhất mà điều luật quy định. Như vậy, theo ví dụ trên đây thì Điều 249 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 quy định mức hình phạt cao nhất của điều luật là 20 năm, tức là A có thể bị xử phạt ba phần tư của 20 năm là 15 năm tù.

Trong ba cách tính trên đây thì theo cách thứ nhất sẽ tương đối phù hợp nhất, bởi nó phù hợp với các nguyên tắc xử lý người chưa thành niên phạm tội, chính sách pháp luật của hình sự đối với người chưa đủ 18 tuổi chủ yếu là giáo dục, cải tạo, giúp cho họ nhận ra sai lầm để có ý thức trong việc chấp hành pháp luật và trở thành người tốt.

Tuy nhiên, theo quan điểm đối với cách tính thứ hai và thứ ba vẫn có thể áp dụng đối với người dưới 18 tuổi phạm tội trong từng trường hợp cụ thể khi người dưới 18 tuổi phạm tội rất nhiều lần, tái phạm, tái phạm nguy hiểm, khả năng sửa chữa, rèn luyện, khắc phục khuyết điểm không còn thì vẫn có thể áp dụng hình phạt nghiêm khắc hơn để răn đe, phòng ngừa chung trong xã hội.


Trên đây là toàn bộ nội dung về vấn đề xoay quanh vấn đề tù có thời hạn theo quy định hiện hành.

Qua bài viết này chúng tôi mong rằng sẽ giúp bạn dễ hình dung hơn về vấn đề này.

Luật Quang Huy là công ty có kinh nghiệm không chỉ trong việc tư vấn pháp luật Hình sự mà còn có bề dày kinh nghiệm trong vai trò là Luật sư biện hộ cho nhiều vụ án Hình sự trong cả nước.

Nếu còn điều gì chưa rõ, cần hỗ trợ, các bạn có thể liên hệ tới Tổng đài tư vấn pháp luật hình sự trực tuyến của Luật Quang Huy qua HOTLINE 19006588.

Trân trọng./.


 

Hãy chia sẻ bài viết này vì nó hữu ích và hoàn toàn miễn phí bạn nhé!

phone-call

HỎI ĐÁP QUA ĐIỆN THOẠI

Scroll to Top