Tội đầu cơ có thể bị phạt tù hoặc cấm kinh doanh

Hình phạt của người phạm tội đầu cơ

Kinh tế là vấn đề luôn khiến cho nhiều người lo lắng, có những chủ thể vì muốn lợi cho bản thân mà lợi dụng tình thế khó khăn chung gây ra hành vi đầu cơ.

Vậy tội đầu cơ được pháp luật quy định chế tài xử lý như thế nào?

Bài viết dưới đây, Luật Quang Huy sẽ phân tích vấn đề Phạt tù hoặc cấm kinh doanh khi phạm tội đầu cơ để bạn có thể tham khảo.


Điều 196 Bộ luật hình sự quy định về tội gì?

Điều 196 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 quy định về Tội đầu cơ.


Thế nào là đầu cơ?

Đầu cơ là mua vét hàng hóa vào với số lượng lớn với mục đích tạo sự khan hiếm sau đó đẩy giá lên cao hơn nhiều lần so với giá lúc bình thường rồi bán.


Hành vi đầu cơ có thể bị xử phạt hành chính không?

Hành vi đầu cơ bao gồm việc lợi dụng tình thế khan hiếm hàng hóa, khó khăn về kinh tế do thiên tai, dịch bệnh,… để đẩy giá hàng hóa lên cao nhằm thu lợi bất chính sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 17 Nghị định 109/2013/NĐ-CP.

Điều này quy định hành vi lợi dụng khủng hoảng kinh tế, thiên tai, địch họa, hỏa hoạn, dịch bệnh và điều kiện bất thường, lợi dụng chính sách của Nhà nước để định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý sẽ bị xử lý như sau:

  • Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng;
  • Buộc nộp vào ngân sách nhà nước số tiền thu lợi do định giá mua, giá bán hàng hóa, dịch vụ bất hợp lý để khắc phục hậu quả.

Hình phạt của người phạm tội đầu cơ

Hình phạt chính

Theo quy định tại Điều 196 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017, hình phạt chính của tội đầu cơ là phạt tiền và tù có thời hạn.

Thời hạn của hình phạt tù và số tiền phải nộp phạt sẽ tùy thuộc vào từng trường hợp, tình tiết khác nhau của vụ án.

Cụ thể:

Phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm

Bạn sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu thực hiện hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các trường hợp:

  • Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng
  • Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng

Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm

Bạn sẽ bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu phạm tội đầu cơ thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Có tổ chức;
  • Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;
  • Lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
  • Hàng hóa trị giá từ 1.500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
  • Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
  • Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội.

Phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 07 năm đến 15 năm

Bạn sẽ bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng đến 5.000.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 07 năm đến 15 năm nếu phạm tội đầu cơ thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Hàng hóa trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên;
  • Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;
  • Tái phạm nguy hiểm.

Dựa theo quy định trên, có thể thấy, người có hành vi phạm tội đầu cơ phải chịu hình phạt tiền ít nhất là 30.000.000 hoặc phạt tù ít nhất là 06 tháng. Tùy vào giá trị hàng hóa do hành vi phạm tội thực hiện lên, giá trị tài sản do thu lợi bất chính, mức độ nguy hiểm của hành vi mà hình phạt có thể cao hơn.

Việc quyết định hình phạt ngoài việc xác định giá trị hàng hóa, dùng cho việc phạm tội, tài sản thu được hay mức độ nguy hiểm của hành vi, Thẩm phán còn phụ thuộc vào các tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điều 51, Điều 52 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Bên cạnh đó, nhân thân người phạm tội hay hoàn cảnh của họ (phụ nữ có thai, người đủ 70 tuổi trở lên, hoàn cảnh đặc biệt khó khăn mà không phải do mình gây ra, người phạm tội bị đe dọa, cưỡng bức,…) cũng sẽ là một trong những yếu tố liên quan đến việc quyết định mức phạt đối với người phạm tội.

Do vậy, ví dụ, người phạm tội tuy phạm tội đầu cơ lên giá trị hàng hóa, thu lợi ở khung hình phạt cao nhưng có tình tiết giảm nhẹ hay nhân thân tốt, trước đó chưa phạm tội lần nào, thành thật khai báo, khắc phục thiệt hại xảy ra hoặc là cha, mẹ, vợ, chồng, con của liệt sĩ thì Toà án có thể xem xét để giảm nhẹ hình phạt ở khung thấp hơn.

Để xác định được các tình tiết có lợi hay bất lợi cho người phạm tội, xác định được mức phạt cụ thể nhất, bạn nên tìm đến những Luật sư uy tín, có thâm niên, điển hình như Luật Quang Huy.

Tại Luật Quang Huy, các Luật sư đa phần đều từng là Thẩm phán với kinh nghiệm nhiều năm xét xử cũng đã từng là Luật sư biện hộ cho nhiều vụ án hình sự.

Để được hỗ trợ nhanh nhất, bạn hãy liên hệ cho chúng tôi qua Tổng đài 19006588.

Hình phạt bổ sung

Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 200.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm.

Hình phạt của người phạm tội đầu cơ
Hình phạt của người phạm tội đầu cơ

Hình phạt cho pháp nhân phạm tội đầu cơ

Hình phạt chính

Khác với người phạm tội, theo quy định tại Điều 196 Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017 hình phạt chính áp dụng cho pháp nhân thương mại phạm tội đầu cơ là phạt tiền.

Số tiền pháp nhân thương mại phạm tội phải nộp phạt sẽ tùy thuộc vào từng trường hợp, tình tiết khác nhau của vụ án.

Cụ thể:

Phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng

Pháp nhân phạm tội đầu cơ sẽ bị phạt tiền từ 300.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng nếu thực hiện hành vi lợi dụng tình hình khan hiếm hoặc tạo ra sự khan hiếm giả tạo trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế mua vét hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá nhằm bán lại để thu lợi bất chính thuộc một trong các trường hợp:

  • Hàng hóa trị giá từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.500.000.000 đồng
  • Thu lợi bất chính từ 100.000.000 đồng đến dưới 500.000.000 đồng

Phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng

Pháp nhân phạm tội đầu cơ sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000.000 đồng đến 4.000.000.000 đồng nếu thực hiện hành vi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau:

  • Có tổ chức;
  • Hàng hóa trị giá từ 1.500.000.000 đồng đến dưới 3.000.000.000 đồng;
  • Thu lợi bất chính từ 500.000.000 đồng đến dưới 1.000.000.000 đồng;
  • Gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự, an toàn xã hội

Phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng

Pháp nhân phạm tội đầu cơ sẽ bị phạt tiền từ 4.000.000.000 đồng đến 9.000.000.000 đồng nếu thực hiện hành vi phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây:

  • Hàng hóa trị giá 3.000.000.000 đồng trở lên;
  • Thu lợi bất chính 1.000.000.000 đồng trở lên;
  • Tái phạm nguy hiểm.

Dựa theo quy định trên, có thể thấy, pháp nhân thương mại thực hiện hành vi phạm tội đầu cơ sẽ phải chịu hình phạt tiền ít nhất là 300.000.000 đồng. Tùy vào giá trị hàng hóa do hành vi phạm tội thực hiện lên, giá trị tài sản do thu lợi bất chính, mức độ nguy hiểm của hành vi mà hình phạt có thể cao hơn.

Việc quyết định hình phạt ngoài việc xác định giá trị hàng hóa dùng cho việc phạm tội, giá trị tài sản thu lợi bất chính hay mức độ nguy hiểm của hành vi, Thẩm phán còn phụ thuộc vào các tình tiết tăng nặng, tình tiết giảm nhẹ theo quy định tại điều 84, điều 85 Bộ luật hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 áp dụng với pháp nhân thương mại.

Do đó, nếu pháp nhân thương mại tuy phạm tội đầu cơ lên giá trị hàng hóa, thu lợi bất chính với giá trị ở khung hình phạt cao nhưng có tình tiết giảm nhẹ như tự nguyện sửa chữa, khắc phục hậu quả, đã ngăn chặn hoặc làm giảm bớt tác hại của tội phạm, có nhiều đóng góp trong việc thực hiện các chính sách xã hội, v.v thì Toà án có thể xem xét để giảm nhẹ hình phạt ở khung thấp hơn.

Để xác định được các tình tiết có lợi hay bất lợi cho pháp nhân thương mại phạm tội, xác định được mức phạt cụ thể nhất, bạn nên tìm đến những Luật sư uy tín, có thâm niên, điển hình như Luật Quang Huy.

Tại Luật Quang Huy, các Luật sư đa phần đều từng là Thẩm phán với kinh nghiệm nhiều năm xét xử cũng đã từng là Luật sư biện hộ cho nhiều vụ án hình sự.

Để được hỗ trợ nhanh nhất, bạn hãy liên hệ cho chúng tôi qua Tổng đài 19006588.

Hình phạt bổ sung

Pháp nhân thương mại còn có thể bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng, cấm kinh doanh, cấm hoạt động trong một số lĩnh vực nhất định hoặc cấm huy động vốn từ 01 năm đến 03 năm.

Hình phạt cho pháp nhân phạm tội đầu cơ
Hình phạt cho pháp nhân phạm tội đầu cơ

Cấu thành tội phạm của tội đầu cơ

Chủ thể tội đầu cơ

Chủ thể của tội đầu cơ là người từ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự.

Bởi Khoản 2 Điều 12 Bộ luật hình sự đã liệt kê các tội phạm mà người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự nhưng không bao gồm tội đầu cơ. Do vậy, độ tuổi chịu trách nhiệm hình sự đối với tội phạm này là người từ đủ 16 tuổi.

Chủ thể của tội đầu cơ phải là người có đủ năng lực trách nhiệm hình sự bao gồm năng lực nhận thức và năng lực làm chủ hành vi của mình.

Một chủ thể khác của tội đầu cơ là pháp nhân thương mại. Một tổ chức được gọi là pháp nhân thương mại khi pháp nhân đó được thành lập hợp pháp và mục tiêu chính là tìm kiếm lợi nhuận và lợi nhuận được chia cho các thành viên.

Chủ thể của tội đầu cơ là pháp nhân thương mại có năng lực trách nhiệm hình sự. Năng lực trách nhiệm hình sự của pháp nhân xuất hiện từ thời điểm pháp nhân này được cơ quan nhà nước có thẩm quyền công nhận tư cách pháp nhân (ngày giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp có hiệu lực, giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh có hiệu lực…)

Khách thể tội đầu cơ

Hành vi phạm tội đầu cơ xâm phạm đến hoạt động quản lý thị trường và các chính sách kinh tế – xã hội của Nhà nước trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế.

Đối tượng tác động của tội đầu cơ là hàng hoá nói chung, trừ những hàng hoá vật phẩm là đối tượng tác động của các tội phạm khác đã được quy định thành tội phạm riêng.

Mặt chủ quan tội đầu cơ

Người phạm tội hay pháp nhân thương mại phạm tội thực hiện tội phạm đầu cơ với lỗi cố ý.

Mục đích nhằm bán lại thu lợi bất chính là dấu hiệu cấu thành cơ bản của tội đầu cơ. Nếu việc mua vét hàng hóa không có mục đích bán lại nâng giá trái pháp luật thu lợi bất chính như mua vét để cứu trợ, để tặng cho các tổ chức cá nhân với mục đích từ thiện thì không cấu thành tội đầu cơ.

Mặt khách quan tội đầu cơ

Mặt khách quan của tội đầu cơ bao gồm các hành vi sau:

  • Mua vét hàng hóa:

Mua vét là hành vi mua hàng để dự trữ với mục đích chờ giá cao hoặc đẩy giá cao lên để bán thu lợi bất chính. Mua vét được hiểu là hành vi mua số lượng lớn, vượt quá nhu cầu dự trữ thông thường cho sinh hoạt hoặc cho hoạt động nghề nghiệp. Hành vi mua vét có thể là mua một lần hay nhiều lần. Đối tượng mua vét là các loại hàng hóa thuộc danh mục mặt hàng bình ổn giá hoặc thuộc danh mục hàng hóa được Nhà nước định giá.

Việc mua vét được thực hiện bằng cách lợi dụng tình hình khan hiếm, mất cân đối giữa cung và cầu về một mặt hàng nào đó trên thị trường trong tình hình thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc tình hình khó khăn về kinh tế. Nếu mua  vét nhưng mặt hàng đó không khan hiếm thì cũng chưa phải là đầu cơ.

  • Tạo ra sự khan hiếm hàng hóa giả tạo:

Hành vi này chỉ xảy ra khi hàng hóa không khan hiếm thật, nhưng mọi người lại tưởng lầm rằng có sự khan hiếm thật. Sự khan hiếm giả tạo này do người phạm tội tạo ra để mọi người tin thông qua các thủ đoạn như: dùng thủ đoạn trái phép tác dụng đến cung cầu như nâng giá, tung tin thất thiệt về sự khan hiếm hàng hóa, gây hỗn loạn về giá; tác động với nhà sản xuất không đưa sản phẩm ra tiêu thụ ở một địa bàn, một vùng nhất định,…

Bán lại hàng hóa để thu lợi bất chính không phải là dấu hiệu bắt buộc trong mặt khách quan của tội đầu cơ, cụ thể là thu được lợi ích vật chất thông qua việc tạo ra sự chênh lệch giữa giá mua và giá bán lại hàng hóa.

Hậu quả của tội phạm: Hậu quả của hành vi đầu cơ là những thiệt hại vật chất và phi vật chất cho xã hội như: gây rối loạn thị trường, tăng vọt về giá cả làm cho Nhà nước không kiểm soát được thị trường, gây hoang mang trong nhân dân, gây khó khăn cho người dân sống trong vùng thiên tai, dịch bệnh, gây chết người (do dịch bệnh, thiếu lương thực, thuốc men…) và những thiệt hại khác về chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội…

Địa điểm phạm tội: Địa điểm xảy ra hành vi mua vét hàng hóa phải là nơi đang trong tình trạng thiên tai, dịch bệnh, chiến tranh hoặc khó khăn về kinh tế; địa điểm này có thể là một thôn, một xã, một tỉnh hoặc một vùng… không giới hạn bởi địa giới hành chính hay lãnh thổ.

Hoàn cảnh phạm tội: phải có sự khan hiếm hàng hóa thật hoặc tuy không khan hiếm thật nhưng mọi người lại tưởng lầm là khan hiếm hàng hóa thật.


Cơ sở pháp lý

  • Bộ luật hình sự năm 2015 sửa đổi, bổ sung năm 2017;
  • Nghị định 109/2013/NĐ-CP.

Bài viết trên đây của chúng tôi là hướng dẫn cho bạn đọc về vấn đề phạt tù hoặc cấm kinh doanh khi phạm tội đầu cơ.

Luật Quang Huy là công ty có kinh nghiệm không chỉ trong việc tư vấn pháp luật Hình sự mà còn có bề dày kinh nghiệm trong vai trò là Luật sư biện hộ cho nhiều vụ án Hình sự trong cả nước.

Nếu bài viết chưa giải đáp được toàn bộ thắc mắc hay cần hỗ trợ, bạn hãy liên hệ trực tiếp tới Tổng đài tư vấn luật Hình sự trực tuyến qua Hotline 19006588 của Luật Quang Huy.

Trân trọng./.


 

Hãy chia sẻ bài viết này vì nó hữu ích và hoàn toàn miễn phí bạn nhé!

phone-call

HỎI ĐÁP QUA ĐIỆN THOẠI

Scroll to Top